Even geen Sarko, even geen kapitalisten en geen exploitatie van de arbeiders. Drie dagen per jaar kunnen Franse communisten onder elkaar lekker zichzelf zijn. Op het evenemententerrein in Dugny in Seine-Saint-Denis organiseert de krant L’Humanité een groot feest, het Fête de l’Huma.
Hoewel, geen exploitatie? Een broodje met een halfgare vleesspies voor vijf euro riekt toch naar uitbuiting. En wat te denken van een klein glaasje wijn voor 11,40. Dat moet op z’n minst een cru bourgeois zijn.
Het feest is een popfestival, discussieforum en vooral ook uithangbord van de regionale federaties en secties van De Partij. Zelfs het chique zestiende arrondissement van Parijs blijkt een eigen sectie te hebben.
Ik was twee jaar geleden ook al eens op het festival en maakte toen een verhaal, dat ik bij de reacties zal plaatsen. Gisteren kwam ik vooral om Renaud te horen en te zien, die tot mijn grote plezier Dès que le vent soufflera speelde.

Ik was in het tiende arrondissment, omdat ik op weg was naar het hoofdkwartier van de noodlijdende Franse Communistische Partij (PCF). Ondanks een redelijk resultaat in de eerste ronde van de parlementsverkiezingen (4,29 procent), gaat het zo financieel zo slecht met de partij, dat zij volgens Le Monde overweegt kunstschatten te verkopen. De directeur van ‘een groot museum in Parijs voor moderne kunst’ ontving een tijdje geleden een delegatie die informeerde of er interesse was voor enkele werken.
Overheidsfinanciering is in Frankrijk goeddeels afhankelijk van verkiezingsresultaten. Zo krijgen partijen hun campagnekosten (met een maximum) terugbetaald als hun presidentskandidaat meer dan 5 procent van de stemmen haalt. Dat zat er voor de communisten niet in. Marie-George Buffet haalde het historisch belabberde resultaat van 1,93 procent. In de eerste ronde van parlementsverkiezingen levert iedere stem 1,66 euro op.
Een ander probleem is dat enkele communisten weigeren nog langer het grootste deel van hun salaris af te staan aan de partijkas, zoals ook bij de SP in Nederland gebruikelijk is. Bovendien zijn er steeds minder gekozen communisten.

Op kunstgebied heeft de partij het een en ‘t ander aan te bieden: een fraai doek van Fernand Léger, een tekening van Picasso en LHOOQ (afbeelding) van Marcel Duchamp, dat het Centre Pompidou in bruikleen heeft. Dat spreek je in het Frans uit als Elle a chaud au cul, ze heeft een warme kont. Het schilderij staat ook bekend als ‘Mona Lisa met een snor’ (en een sikje).

Veel moderne kunstenaars waren vorige eeuw lid van de PCF of voelden zich er nauw bij betrokken. Regelmatig gaven ze de partij een kunstwerk cadeau, maar sommige partijbonzen beschouwden dat als persoonlijke giften. Anders had de partij nog veel meer kunstschatten in zijn bezit gehad.
Er doen ook geruchten de ronde dat de partij het hoofdkwartier wil verkopen aan de Place Colonel Fabien in de volksbuurt Belleville. Maandag nam ik binnen een kijkje: fantastisch.
De Braziliaanse architect Oscar Niemeyer (bijna 100 jaar) ontwierp in 1965 een betonnen constructie met een deels ondergrondse vergaderzaal. Helaas mocht ik binnen geen foto’s maken, want die zou ik voor ‘kapitalistische doeleinden’ kunnen gebruiken (dat zeiden ze serieus). Van buiten lijkt het of er een vliegende schotel is neergestreken in Noordoost-Parijs.
De PCF ontkent overigens alle geruchten. ‘Wij zijn kunsthandelaars noch makelaars.’ Waar het geld dan wel vandaan moet komen, is nog een raadsel. Het volledige verhaal stond wellicht deze week in uw regionale krant, op internet kon ik het helaas niet vinden.

Lees hier mijn verhaal in de kranten van vandaag. Verder las ik een bijzonder leuk verhaal in The Guardian, over de werkelijke reden dat veel Fransen zo bang zijn voor Nicolas Sarkozy.

Op de dag dat overal in Nederland spectaculaire popfestivals plaatsvinden, heb ik de eer een nieuwe wekelijkse rubriek te presenteren. Het Franse lied. Er dringt nauwelijks nog een chanson door tot Nederland en daar ga ik verandering in brengen.
We beginnen in verkiezingsstemming, met Cali, over wie ik al eens eerder schreef. Vorige zomer draaide de socialist Laurent Fabius Cali’s lied C’est quand le bonheur ? (Wanneer komt het geluk?) op zijn bijeenkomsten. Hij streed destijds in een voorverkiezing met Ségolène Royal en Dominique Strauss-Kahn om de socialistische kandidatuur bij de huidige presidentsverkiezingen.
Cali was not amused. Hij blijkt namelijk aanhanger van Royal. Hij was een van de talrijke artiesten die Royals publiek toezong tijdens de bijeenkomst in het Stade Charléty afgelopen dinsdag. Vermoedelijk is het lied bedoeld als Franse tegenhanger van Things can only get better van de Pet Shop Boys, waarmee Tony Blair tien jaar geleden triomfeerde toen hij een einde maakte aan achttien jaar conservatieve dominantie in het Verenigd Koninkrijk.

Boerenleider en presidentskandidaat José Bové is zojuist in hoger beroep veroordeeld tot vier maanden gevangenisstraf. Het is nu aan de juge d’application des peines (‘rechter voor tenuitvoerlegging van straffen’) om hem naar het gevang te sturen, wat waarschijnlijk zal gebeuren. Tijdens een interview vorige zomer vertelde Bové me dat een gevangenisstraf hem niet zal beletten deel te nemen aan de verkiezingen. Maar bij de aankondiging van zijn deelname vorige week bleek al hoeveel het woord van de strijder tegen malbouffe waard is. Lees het verhaal onder meer in PZC.

José Bové in zijn dorp Montredon. Foto: Olivier van Beemen

‘Als de communisten of de trotskisten met een eigen kandidaat komen, trek ik me terug. Ik wil niet een van de van de velen zijn,’ vertelde José Bové me op een mooie zomerdag vorig jaar in zijn dorpje Montredon op het Plateau du Larzac in Zuid-Frankrijk.

Inmiddels hebben zich twee trotskisten, een communist en drie groenen kandidaat gesteld. En José Bové doet dat morgen. Les promesses n’engagent que ceux qui y croient, is een van ‘s lands favoriete zegswijzen. Beloften gelden alleen voor hen die erin geloven.

Lees mijn artikel morgen in de GPD-kranten.

Dankzij de gastvrijheid van een vriendelijke diplomaat van de Nederlandse ambassade met schotelantenne heb ik gisteren weer ouderwets de verkiezingsavond kunnen zien. Met onmogelijke formatievormingen zal ik niemand vermoeien, daar zult u zich de komende dagen, weken en maanden al genoeg doorheen moeten worstelen.
Het viel me op dat we zulke leuke en aardige politici hebben, als je Geert ‘demoniseer mij’ Wilders en de misplaatst arrogante premier niet meetelt. Leuke jonge mensen, die elkaar maar blijven feliciteren. Ik vond het mooie televisie. Wat een verschil met de Franse dinosauriërs, van wie de meesten de laatste dertig jaar de beeldbuis gemonopoliseerd hebben. Let wel: het slotdebat is het enige debat dat ik gezien heb. Ik heb gehoord dat vrijwel iedereen in Nederland de lijsttrekkers helemaal zat is.
Wat mij slecht uitkomt in Frankrijk, is de sterke groei van de Socialistische Partij. Afgezien van het feit dat ik hun programma weinig hoopgevend vind voor de toekomst van Nederland, waar ik ooit weer hoop terug te keren, stoort het mij dat ook Nederland nu zijn eigen invloedrijke extreem-links heeft. Ik leg het uit.
Tijdens politieke discussies met Fransen, verbaas ik me graag over het bizarre stemgedrag van veel mensen (over 15 procent Le Pen heb ik hier even niet). ‘Tijdens de eerste ronde van de presidentsverkiezing in 2002 heeft een op de zes Fransen op de communisten gestemd of nog linkser, op een van de drie trotskistische partijtjes’, zeg ik dan, vol onbegrip. ‘Tot voor kort streefde de Ligue Communiste Révolutionnaire (5 procent van de stemmen) zonder blikken of blozen de proletarische revolutie na’, voeg ik er soms aan toe. Een paar keer bleek dat ik in gesprek was met een kiezer van die partij.
De partijen mogen dan door het kiessysteem wel buiten de Assembl̩e Nationale blijven, toch merk je hun invloed. De gevestigde linkse partijen stellen zich daardoor nog linkser/antiliberaler op, omdat ze anders nog meer stemmen dreigen te verliezen aan de extremen. Het is Рeen beetje kort door de bocht Рeen van de redenen dat hervormingen zelden van de grond komen in Frankrijk.
Het is moeilijk de Franse politieke partijen te vergelijken met de Nederlandse. Christen-democraten zijn in Frankrijk in strijd met de Grondwet, liberalen vormen een minuscule stroming binnen de UMP en een Parti des Animaux heb ik nog niet zien opduiken. Wel een partij van chasseurs overigens: jagers, die het niet eens zo slecht deed bij de verkiezing van 2002. Misschien een aardig idee voor de Frans-Nederlandse samenwerkingsraad om eens een uitwisseling te organiseren.
Ook links is het lastig Franse en Nederlandse partijen te vergelijken. PvdA en de Parti Socialiste mogen verenigd zijn in de PES, de Partij van Europese socialisten, ideologisch liggen ze vrij ver uit elkaar. De Franse socialisten gruwen van het sociaal-liberalisme van Wouter Bos. Het idee dat een voormalig topman van Shell een linkse volkspartij kan leiden, zal bij menig militant socialiste tot hevig fronzende wenkbrauwen leiden. Bos schijnt overigens wel ‘fan’ te zijn van Ségolène Royal, las ik in de katholieke krant La Croix.
De SP is ook niet één op één te vergelijken met Franse partijen als de PCF, de eerdergenoemde revolutionaire liga of Lutte Ouvrière: de Arbeidersstrijd. Toch vertoont de SP talrijke gelijkenissen met Frans extreem-links: de weerstand tegen Europa en de goedkope werknemers uit het oosten, tegen marktwerking. Provincialisme en geen kosmopolitisme.
Bon, waar ik heen wilde en met enige omzwervingen min of meer beland ben (mag allemaal op een weblog): Nederlandse kiezers stemmen nu even massaal op een – in mijn ogen – utopische partij als Franse. En dat vind ik jammer.

Veel linkse kiezers in Frankrijk vinden de socialistische presidentskandidate voor volgend jaar, Ségolène Royal, te rechts. De leiders van extreem-links willen gezamenlijk een echte linkse tegenkandidaat en hebben zich verenigd. De pakkende naam van dit collectief wil ik jullie niet onthouden. Het gaat om het

Collectif d’initiative national pour un rassemblement antilibéral de gauche

ofwel: het Nationaal collectief ter initiatief van een antiliberaal samenwerkingsverband van links

Bekt in ieder geval lekker.