De Socialistische Partij vindt dit spotje om Fransen aan te sporen te stemmen bij de Europese verkiezingen UMP-propaganda. Ze willen dat het spotje verboden wordt. Hoewel je meer rechtse dan linkse kopstukken in het filmpje ziet, lijkt het me wel mee te vallen. De grootste fout is dat niemand op het idee is gekomen dit Libanese filmpje te recyclen.

Afgelopen week schreef ik vanuit Nice een verhaal over de aanhoudende impopulariteit van president Sarkozy (ingekorte versie in BN/De Stem) en over de gevolgen van de crisis voor het prinsdom Monaco (Hat Parool).

‘De helft, wat zeg ik, waarschijnlijk nog iets meer. Maar we kregen het recht niet nog een keer te stemmen. Zo is het nu eenmaal.’ Ségolène Royal toont zich in een videoboodschap die gisteren werd verstuurd een buitengewoon sportief verliezer in de strijd om het leiderschap van de Parti Socialiste… Dat belooft nog wat de komende jaren.

Dominique Strauss-Kahn (DSK) heeft zich weten te handhaven aan de top van het IMF, na een one night stand met een Hongaarse medewerkster. Zowel links als rechts in Frankrijk is opgelucht. Lees hier het portret dat ik op de dag af een jaar geleden schreef voor Elsevier.

Dominique Strauss Kahn (DSK). Foto: Le Jhe

Sociaal-democraat en charmeur

[kader] Dominique Strauss-Kahn is de nieuwe voorzitter van het IMF in Washington. Hij werd op 25 april 1949 geboren in Neuilly-sur-Seine, een rijke voorstad van Parijs. Tussen 1997 en 1999 was hij minister van Financiën in de linkse regering van Lionel Jospin, waar hij vertrok vanwege zijn betrokkenheid bij een schandaal. Hij werd ontslagen van strafvervolging. Dit voorjaar hoopte hij president te worden van Frankrijk, maar Ségolène Royal versloeg hem in de socialistische voorverkiezing. Na twee mislukte huwelijken is hij getrouwd met een ex-journaliste van de zender TF1. Uit eerdere verbintenissen hebben ze samen zes kinderen.

Heeft Nicolas Sarkozy zijn linkse rivaal Dominique Strauss-Kahn (DSK) naar het Internationaal Monetair Fonds in Washington weggepromoveerd omdat de huidige Franse president ‘de tweede keus’ was van een jongere schrijfster? Of om een toekomstige concurrent uit te schakelen? Het zijn theorieën die opgeld doen in de Parijse elites en die hun weg naar de serieuze media hebben gevonden.
Het zit zo: de gerenommeerde (toneel)schrijfster Yasmina Reza heeft toenmalig kandidaat Sarkozy tijdens zijn campagne maandenlang van nabij mogen volgen. Maar, zo schrijft ze in L’aube, le soir ou la nuit, ‘G.’, die dezelfde ambitie koestert, is de eigenlijke bron van inspiratie voor haar boek. G. is volgens de geruchten niemand minder dan Strauss-Kahn. Het werk voert al wekenlang de Franse bestsellerlijsten aan.
Wat ook precies de inhoud moge zijn van de relatie tussen Reza en beide politici, DSK vertrekt op voordracht van Sarkozy naar het IMF, de VN-organisatie die wereldwijd economische groei bevordert en kan bijspringen wanneer een land in grote financiële problemen geraakt.
Hij wil daar grondige hervormingen doorvoeren en heeft min of meer beloofd zijn termijn van vijf jaar uit te zitten, waardoor deelname aan de Franse presidentsverkiezingen van 2012 onmogelijk zou zijn. Dat betekent een geduchte concurrent minder voor een eventuele tweede termijn van Sarkozy.
Ook al is de steun van Sarkozy wellicht niet zonder bijbedoelingen, voor Strauss-Kahn is het al weer een tijdje geleden dat hij zo’n glorieus mandaat had. Sinds hij in 1999 aftrad als minister van Financiën en Economische Zaken, won hij bij de verkiezingen telkens zijn zetel in het parlement en is hij wethouder van de arme Parijse voorstad Sarcelles, maar daar houdt het mee op.
Traumatisch was zijn poging president van Frankrijk te worden. Lange tijd twijfelde DSK of hij zich kandidaat zou stellen voor het hoogste ambt, omdat hij vermoedde dat zijn joodse afkomst een handicap zou zijn. Die vrees overwon hij. De voorverkiezing van vorig jaar voor de presidentskandidatuur binnen de Socialistische Partij (PS) verloor hij echter met 21 procent van de stemmen, drie keer minder dan winnares Ségolène Royal.
Veel socialisten vinden hem te gematigd, omdat hij de sociaal-democratische stroming binnen de partij vertegenwoordigt, die tracht de partij te veranderen in een moderne middenpartij zoals de PvdA in Nederland of Labour in het Verenigd Koninkrijk. ‘De klassenstrijd is nu toch echt voorbij,’ vindt hij. Te rechts, vinden veel Franse socialisten.
Met enige tegenzin sloot DSK zich aan bij de campagne van Royal, waarschijnlijk in de hoop premier te worden als zij zou winnen. Ze vernederde hem door hem te negeren tijdens een bijeenkomst waar hij de zaal voor haar had opgewarmd. Uiteindelijk bleek het alsnog vergeefs: Royal verloor van Sarkozy.
Tien jaar geleden leek het hem allemaal voor de wind te gaan. Strauss-Kahn gold als een van populairste leden van het kabinet van Lionel Jospin, waarin hij minister was van Financiën en Economische Zaken. Hij was de man achter de – toen nog – populaire werkweek van 35 uur, creëerde 300.000 gesubsidieerde jongerenbanen en de werkloosheid daalde met twee miljoen, mede geholpen door economische voorspoed. Tegelijkertijd onderging Frankrijk een tot dan toe ongekende privatiseringsgolf van staatsbedrijven.
Hij was populair op links, ook bij de communisten, maar genoot eveneens respect op rechts en verwierf internationaal aanzien. Buitenlandse media als Financial Times prezen hem voor de manier waarop hij Frankrijk de euro binnenloodste. Ook onderscheidde hij zich polyglot: hij spreekt Engels, Spaans en Duits.
Aan al het goede komt een eind. Voor DSK kwam dat vrij abrupt, in 1999, toen zijn naam in verband werd gebracht met een financieel schandaal. Hij nam ontslag, naar eigen zeggen om zich beter te kunnen voorbereiden op zijn verweer en om de regering van Jospin niet in diskrediet te brengen. Uiteindelijk werd hij ontslagen van rechtsvervolging.
Privé leidt DSK ook een vrij turbulent leven. Hij bevindt zich in zijn derde huwelijk, met de rijke voormalige tv-journaliste Anne Sinclair, die hem financieel steunde in zijn campagne. Samen bezitten ze een fraaie villa in het Marokkaanse Marrakech. Het leverde hem het etiket ‘kaviaarlinks’ op.
In Frankrijk lijken liefdesrelaties tussen mannelijke politici en vrouwelijke journalisten overigens een heuse trend. Ook de kopstukken Chirac, Sarkozy, Hollande, Kouchner en Borloo hebben of hadden al dan niet officiële verhoudingen met journalistes.
Ook als de geruchten rond Reza en haar G. onzin blijken te zijn, staat de reputatie van DSK als flirter recht overeind. Een journalist van Libération schreef zelfs dat zijn vrijpostige omgangsmanier met vrouwen nog wel eens tot problemen in Washington zouden kunnen leiden. De Franse Ruud Lubbers?

Slordig schrijven is slordig denken, zei mijn journalistiekleraar aan de UvA. En dus maak ik vrij zelden tik- dan wel spelfouten. Het verbod op citaten uit de mond van taxichauffeurs zal ik evenmin overtreden.

Met de Franse socialisten komt het waarschijnlijk nooit meer goed, getuige dit mailtje dat ik vandaag ontving.

Leuk verhaaltje vandaag op Rue89 over de oververtegenwoordiging van linkshandigen bij Amerikaanse presidenten. Als een kandidaat met meer stemmen dan zijn tegenstander per definitie zou winnen (zoals Al Gore tegen George W. Bush in 2000), was er sinds Jimmy Carter (1977-1981) geen rechtshandige president meer geweest.
Reagan, Bush sr. en Clinton zijn allen lefties, net als John McCain en Barack Obama. Die is eind van de middag overigens op bezoek bij Nicolas Sarkozy (oef, toch nog een link met Frankrijk). Frankrijk heeft daarentegen volgens een expert op dit gebied nog nooit een gaucher als staatshoofd gehad.
U raadt het al: de schrijver van dit blog behoort niet alleen tot de minderheid der Venitiaans blonden, maar ook tot de linkshandige minderheid.

Foto: Alain Bachellier

Wie goed zoekt en niet al te kritisch is, vindt ieder jaar wel wat te herdenken. Fransen hebben dit jaar de nodige evenementen in hun rijke geschiedenis gevonden om bij stil te staan. Er is voor elk wat wils.

De Vijfde Republiek (1958) bestaat dit jaar vijftig jaar, maar erg veel te vieren valt er niet. De meeste Fransen hebben gemengde gevoelens ten opzichte van de ‘republikeinse monarchie’ van generaal Charles de Gaulle. Die had hij opgericht om een einde te maken aan de voortdurende instabiliteit van de Derde (1870-1940) en Vierde Republiek (1944-1958), waar een gemiddelde regering het nog geen jaar lang volhield. Destijds was de concentratie van macht bij één man wellicht zinvol, nu zou er wel wat meer evenwicht in de machtsverhoudingen mogen zijn.
De Gaulle, die zijn sporen al verdiend had door het voor elkaar te krijgen dat het zwakke Frankrijk tot de overwinnaars van de Tweede Wereldoorlog werd gerekend, was bovendien de man die zij nodig hadden om het land een deel van de oude glorie terug te geven.
De Gaulle en zijn staatsbestel kregen echter ook direct kritiek en die nam met de jaren slechts toe. Veel Fransen vinden de president te machtig, terwijl het parlement er voor spek en bonen bij zit.
De Gaulle luisterde niet naar het volk, François Mitterrand vertoonde aan het eind van zijn veertienjarige ambtstermijn trekjes van een absolute monarch, Jacques Chirac deed twaalf jaar bijna niets met al zijn macht en Nicolas Sarkozy…
In veler ogen bezoedelt de bling-blingpresident de waardigheid van Frankrijk met zijn onstuimige liefdesleven en zijn opvliegers. Sarko heeft zich voorgenomen te ‘herpresidentialiseren’, maar de vraag is of – excusez de lelijke uitdrukking – de aard van het beestje kan veranderen. Vol nostalgie denkt deftig rechts terug aan le général.

De Vijfde Republiek begon officieel op 5 oktober 1958. In juni dit jaar krijgt Colombey-les-deux-Eglises, het dorp in het departement Haute-Marne waar De Gaulle de laatste anderhalf jaar van zijn leven doorbracht, een herdenkingsmuseum. (foto: Happy A, flickr)

Een links antwoord op het starre gaullisme is mai 68, veertig jaar geleden. Het is verboden te verbieden, De verbeelding aan de macht en Onder de straatstenen ligt het strand. Studenten en arbeiders sloegen – volgens de overlevering – de handen ineen. De arbeider moest meer geld krijgen en betere voorwaarden en de student een leuk leven zonder verveling.
Winkels puilen dezer dagen uit met boeken, dvd’s en parafernalia. De ‘kinderen van 68′ (die – kort door de bocht – nu alle banen bezet houden zodat de huidige jeugd geen enkele kans maakt) laten zich weer horen en Libé liet de huidige studenten van de Universiteit in Nanterre (waar de opstand destijds begon) een hele krant volschrijven: Frans links op zijn best.
Ook hier is de actualiteit minstens even belangrijk als het terugdenken. Nog meer dan ‘deftig rechts’ voelt links zich onder Sarkozy weggedrukt in een verdomhoekje. Stakingen en demonstraties tegen een pensioenshervorming voor ambtenaren trokken eind vorig jaar minder volk dan tevoren en haalden weinig uit. Sarkozy heeft zich tijdens de campagne van vorig jaar bovendien uitgesproken tegenstander verklaard van de mei 68. ‘Bij deze verkiezingen gaat het erom de erfenis van mei 68 voort te zetten, of er voor eens en voor altijd mee af te rekenen.’ Links zal er alles aan doen om dat laatste te voorkomen.

Er is – voor zover ik even snel op internet heb uit kunnen zoeken – geen officiële herdenking voor Mai 68. Dat is natuurlijk ook helemaal niet in de geest van 68. Het evenement is wel al volop aanwezig in de media en dat zal de komende maanden alleen maar toenemen. Ik verwacht ook nog wel een of meerdere optochtjes onder de lentezon.

Katholieken vieren een jaar lang feest in Рwaar anders? РLourdes. In 1858 verscheen de Heilige Maagd daar aan aan plattelandsmeisje Bernadette Soubirous. E̩n keer? Nee 18 keer, tussen 11 februari en 16 juli 1858, dus dan zal het wel waar zijn.
Twee jaar geleden maakte ik al eens een reportage in Lourdes omdat er niet genoeg wonderen meer gebeuren en de ‘wondercommissie’ overwoog daarom de criteria wat te versoepelen. Of dat nu ook daadwerkelijk gebeurd is, weet ik eerlijk gezegd niet. Zal ik nog eens uitzoeken. Wie zegt ‘katholiek feestje’, denkt ‘paus’. Ja, Benedictus is er waarschijnlijk ook bij: volgens de laatste berichten komt hij op 13 september. (foto Lawrence OP, flickr)

De verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) eindigden 90 jaar geleden. Vrede is officieel nooit gesloten, wel een wapenstilstand (op 11/11 om 11:11) en het Verdrag van Versailles, dat in zekere zin tot te Tweede Wereldoorlog leidde.
Je kunt al vraagtekens zetten bij de viering van een 40-jarig jubileum, maar 90 doet het voor mij echt niet. Toch is er redelijk veel aandacht voor in Frankrijk, mede door de dood van de laatste Franse soldaat die de oorlog meemaakte, Lazare Ponticelli. Nu de laatste getuigen sterven, zoekt Frankrijk een nieuwe manier om de herinnering levend te houden. (monument voor de Eerste Wereldoorlog in Beuvillers, foto: claudecf, flickr)

Ik heb de gemeenteraadsverkiezingen tot nog toe wat verwaarloosd op mijn blog. Tijd voor een inhaalslag. Wat is er allemaal gebeurd in de eerste ronde vorige week en in de tweede vandaag?

- Geholpen door impopulariteit van Sarkozy heeft links in veel steden gewonnen. In Lyon haalde Gérard Collomb vorige week in de eerste ronde al de absolute meerderheid, vandaag wonnen ook Dominique Aubry in Lille en Bertrand Delanoë in Parijs (57 procent van de stemmen). Deze drie steden waren al in linkse handen.

- Links veroverde ook tientallen steden op rechts, waaronder Toulouse, Straatsburg, Reims en Metz. Vooral die laatste stad is verrassend: Metz had nooit eerder een linkse burgemeester. Het was tijd voor verandering. Burgemeester Rausch (78) zwaait de scepter sinds 1971 en wilde eigenlijk nog wel een keer. De Messins wilden dat in meerderheid niet.

- Marseille en Nice blijven rechts. De nieuwe burgemeester van Nice, Christian Estrosi, heeft zijn ontslag ingediend als onderminister van Overzeese Gebiedsdelen, om zich volledig te concentreren op zijn burgemeesterschap. Dat is opmerkelijk in Frankrijk, waar het gebruikelijk is dat politici talrijke functies tegelijk uitoefenen.

- De leider van het midden, François Bayrou, is er niet in geslaagd de stad Pau te veroveren en zijn partij MoDem heeft daardoor geen lokale machtsbasis.

- De opkomst was laag, ongeveer 65 procent, 5 procent lager dan vorige week en een laagterecord sinds 1959. Het is echter eniszins appels met peren vergelijken, omdat de gemeenten waar een tweede ronde noodzakelijk is, iedere keer verschillen.

- Het Front National stelt bijna niets meer voor. Marine Le Pen, dochter van de grote bejaarde leider, redde het bij lange na niet in het Noord-Franse stadje Hénin-Beaumont. Dat was de enige stad waar het FN in theorie enige kans maakte op de overwinning.

- De Parti Communiste leed twee belangrijke nederlagen. Calais wordt na 35 jaar communisme rechts en Montreuil ten oosten van Parijs is voortaan groen. De comnunisten behielden wel een twintigtal steden, vooral in de ‘rode ceintuur’ een halve maan ten noorden, oosten en zuiden van Parijs.

- Deelnemende kabinetsleden kregen enkele teleurstellingen te verwerken. Minister van Onderwijs Xavier Darcos verloor het stadhuis van Périgueux en de lijst van staatssecretaris Rama Yade (Mensenrechten) verloor in de Parijse voorstad Colombes. De ministers Christine Albanel (Cultuur) en Christine Lagarde (Financiën en Economie) verloren in respectievelijk het vierde en het twaalfde arrondissement van Parijs. Het is nog niet bekend of deze nederlagen gevolgen hebben voor de positie van de bewindslieden.

- Burgemeester Alain Juppé van Bordeaux revancheerde zich vorige week al voor zijn nederlaag vorig jaar in de parlementsverkiezingen, die hem destijds zijn belangrijke ministerspost kostte. Hij kreeg de absolute meerderheid in de eerste ronde en verzekere geen landelijke ambities meer te hebben.

- Er waren ook kantonale verkiezingen, die beslissen wie zitting heeft in de conseil général, het raadgevend orgaan van het departement. Ook op dat niveau won links. Wel won Jean Sarkozy (UMP), Sarko jr., vorige week al in de eerste ronde een zetel in het departement Hauts-de-Seine net buiten Parijs.

- Uit een peiling blijkt dat bijna de helft van de Fransen wil dat Sarko zich vaker op de achtergrond houdt. Een op de zes Fransen wil dat hij zich juist meer laat zien, terwijl ongeveer een derde vindt dat het wel goed is zo.

Foto: Franck Leblanc (Flickr)