Archive for the ‘Franse taal’ Category

Madame la maire d'Eu

Wednesday, February 25th, 2009
Trouwe lezers weten dat ik een zwak heb voor flauwe, liefst een klein beetje schunnige woordspelingen die betrekking hebben op een plaatsnaam. Zo berichtte ik eerder over de frisse lucht uit Montcuq en reisde ik in de zomer van 2007 naar het feest van dorpjes met gekke namen, waar bewoners uit Mijntiet, Rotop en Belazer-de-Post jaarlijks samenkomen. Het verhaal staat bij de reacties van dit bericht.
Groot was dan ook mijn geluk toen ik hier stuitte op la maire d’Eu, die de naam van haar Normandische stadje wil veranderen. Morgen leest u wellicht onderstaand verhaaltje in uw regionale krant. Ik hoop u allen deze zomer te zien op het kruiswoordraadselfestival.

Het Normandische stadje Eu wil zijn naam veranderen. Belangrijkste reden is dat de plaats met 8000 inwoners op internet nauwelijks vindbaar is. Het plaatselijk bureau voor toerisme schat dat Eu daarmee jaarlijks zo’n 17.000 euro aan inkomsten uit toerisme misloopt.
Ook leidt de uitspraak van Eu tot verwarring. Die is ‘Uu’, ongeveer zoals de kreet die veel mensen gebruiken wanneer ze niet precies weten wat ze willen zeggen. Wanneer bewoners zeggen ,,ik kom uit Eu”, wachten toehoorders vaak gespannen af. ,,Ja, zeg het maar.”
Bovendien is de vrouwelijke burgemeester van Eu niet zo te spreken over haar titel. De socialist Marie-Françoise Gaouyer mag zich ‘la maire d’Eu’ noemen, wat je precies hetzelfde uitspreekt als het vulgaire woord ‘la merde’ (schijt). Mogelijke alternatieven zijn Eu-en-Normandie of Ville d’Eu.
In Eu is niet iedereen het eens met het plan de eeuwenoude naam te veranderen. ‘Als mensen onze stad niet kennen, zeggen we dat die dichtbij Le TrĂ©port is, of bij Dieppe’, zegt een bewoner in de streekkrant ‘Paris-Normandie’. ‘Geen sprake van dat wij onze naam aanpassen aan internet.’
Eu is partner van een terugkerend kruiswoordraadselfestival, een initiatief van het Bourgondische stadje Is (officieel Is-sur-Tille). Beide namen zijn populair in die discipline van de denksport.

Foto: Zonsondergang in het bos van Eu. Olivier Wavermans

Taalkundig botsinkje bij Fnac

Tuesday, February 24th, 2009

Gisteren bracht ik een uurtje van mijn leven door in de FĂ©dĂ©ration Nationale d’Achats, de Fnac. In de veronderstelling dat mijn defecte computer te repareren viel met een nieuwe batterij had ik die twee weken eerder gekocht, maar uiteindelijk bleek het MacBook uit zichzelf weer te draaien en kon ik de batterij terugbrengen. Een tegoedbon bleek het hoogst haalbare bij de Service AprĂšs-Vente, waar ik dus een uurtje moest wachten. In de tussentijd heb ik wel stofzuigerzakken gekocht bij Darty (die anders dan Fnac ook huishoudelijke apparaten verkoopt). Die had ik al net iets langer nodig dan ik op het wereldwijde web zou moeten vermelden, maar laat ik gewoon eens transparant zijn.
De rest van de wachttijd doodde ik door een te begin te maken met Le tour du monde en quatre-vingts jours van Jules Verne. Deze klassieker zou ik als afgestudeerd student Frans natuurlijk al lang gelezen moeten hebben, maar dat is niet het geval. De lange wachtrij om een product te ruilen is niet zo fijn bij de Fnac, maar de regel dat je ieder boek onaangekocht mag lezen, is wel erg aardig. Vooral de stripafdeling is doorgaans drukker bevolkt dan de gemiddelde bibliotheek. Je mag gewoon met je nieuwe album van Asterix tegen de kast gaan zitten en het terugzetten wanneer het uit is.
Dat deed ik dus met Jules Verne terwijl ik op mijn beurt wachtte. En de strategie van de Fnac bleek te werken. Nadat ik een tegoedbon had gekregen, wilde ik het boek niet terugzetten, maar meenemen. Weinig mensen bij de kassa, dat kwam goed uit.
Het leek er zelfs op dat ik direct aan de beurt was. Een langharige jongen, op het oog een miskend artiest die tegen zijn zin voor een groot kapitalistisch bedrijf werkt maar dat voor lief neemt omdat hij uiteindelijk ontdekt hoopt te worden (ja, ja, ik heb vooroordelen), was weliswaar bezig wat papiertjes in te vullen, maar zijn kassa leek open. Ik stond op het punt te vragen of hij open was (vous ĂȘtes ouvert?), maar dacht, ofschoon het ook in het Nederlands makkelijk kan: toch best rare vraag. Ik vroeg daarom: c’est ouvert?, waarbij c’ verwijst naar de kassa, wat ook in het Nederlands vreemd zou klinken. Is dat open? Maar toch, het ging er uiteindelijk meer om of de kassa open was dan hijzelf. Zijn heerlijke Franse antwoord was dat hij een ĂȘtre humain was. Oui, je suis ouvert, zei hij, met de nadruk op je. Volgens mij had hij wel enige spijt van zijn bijdehante antwoord toen ik met een buitenlandse betaalpas betaalde, maar erop terugkomen zou de zaak waarschijnlijk alleen maar compliceren. De wijze les: nooit te veel nadenken voordat je naar de kassa van Fnac gaat.

Nicolas Sarkosy

Thursday, October 23rd, 2008
Slordig schrijven is slordig denken, zei mijn journalistiekleraar aan de UvA. En dus maak ik vrij zelden tik- dan wel spelfouten. Het verbod op citaten uit de mond van taxichauffeurs zal ik evenmin overtreden.

Met de Franse socialisten komt het waarschijnlijk nooit meer goed, getuige dit mailtje dat ik vandaag ontving.

CommuniquĂ© de François HOLLANDE concernant le plan de Nicolas SARKOSY d’aide aux entreprises

Ze kunnen toch moeilijk zeggen dat ze de naam van Sarkozy zelden tegenkomen.

Sarkozy heeft belangrijker zaken aan het hoofd dan de Franse taal

Saturday, October 18th, 2008
Lees in het Nederlands Dagblad waarom Sarko weinig tijd heeft voor een topontmoeting zijn taalgenoten in Québec en direct doorreisde naar vriend Bush in Camp David.

Wat staat er op de foto? (59)

Wednesday, May 21st, 2008
PhotobucketAangezien jullie de moeilijkste opdrachten steeds weer tot een goed eind brengen, dit maal een bijzonder lastige. Waar is de foto genomen? Hints volgen eventueel de komende dagen. Spelregels en prijs: hier.

Het Franse lied: Winnaars van het Eurovisie Songfestival

Tuesday, April 22nd, 2008

Dag van de Francofonie

Thursday, March 20th, 2008
U heeft er hopelijk al even bij stil gestaan. Het is vandaag de dag van de Franstaligheid (la Francophonie). De dag dat de taal van MoliĂšre wereldwijd in het zonnetje staat. Ik weet nog niet precies hoe ik het ga vieren. Tips zijn welkom.

MoliĂšre op het Louvre. Foto: Serge Melki (Flickr)

Tony Blair: uw president is zeer energiek, op alle vlakken

Sunday, January 13th, 2008

Tony en Nico kunnen het goed vinden samen. De rechtse Sarko heeft de linkse Britse ex-premier zelfs weten te strikken als eregast op het congres van zijn partij UMP. Het congres gisteren vormde het begin van de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Aan die campagne zullen de nationale kopstukken, ook de president, actief deelnemen. Veel ministers stellen zich zelfs lokaal verkiesbaar, waarover later meer.
Blair, tegenwoordig speciaal gezant in het Midden-Oosten, had gisteren in Parijs niets dan lof voor de president van de verandering. ‘In Frankrijk zou ik waarschijnlijk deel uitmaken van de regering’, zei hij. ‘Nee hoor grapje, ik zou in de hervormingsgezinde vleugel van de PS zitten.’
Ik denk niet dat hij een grapje maakt: zoals ik al vaker schreef, is Frans links dermate ouderwets dogmatisch (tegen marktwerking, tegen een flexibele arbeidsmarkt, tegen iedere verandering), dat sociaal-democratische politici als Blair, Wouter Bos of Duitse SPD’ers in Frankrijk meer overeenkomsten hebben met de UMP van Sarko dan met de Parti Socialiste.
Hier de vertaling van Blairs toespraak, zoals in het filmpje hierboven: ‘Veranderingen zijn nooit populair. Als je ze aankondigt, volgt afkeuring en wanneer je ze invoert, volgen protesten. Maar als je er uiteindelijk in slaagt ze uit te voeren, accepteert iedereen ze. (…) Verandering vereist moed, betrokkenheid en vooral enorm veel energie.
Op dat vlak hebben jullie het geluk Nicolas Sarkozy als president te hebben. Een andere leider, van wie ik de naam niet noem, zei me: ‘Sarkozy, die is heel erg actief (tonique), toch? Toen antwoordde ik: “Nou daar heb ik niets van gemerkt.” Het is zeker dat uw president zeer energiek is. Op alle vlakken.’
Leuk te zien hoe deze zin één of twee seconden door moet dringen bij de UMP-achterban, waarna die buldert van het lachen. Uiteraard maakte Tony hier een subtiele knipoog naar het liefdesleven van het staatshoofd.
‘De verschillen tussen links en rechts zullen blijven bestaan en zijn reĂ«el. Toch is er iets dat vandaag de dag even belangrijk is als het tradititonele onderscheid tussen links en rechts. Dat is het verschil tussen een politiek die zich op de toekomst richt en een andere, die zich vast blijft houden aan het verleden.’
Take that
, Franse socialisten. In your face. Sarko zat erbij te stralen.
‘Leven in een land als Groot-BrittanniĂ« of Frankrijk is geen vervelende verplichting, maar een zegening. We hebben nog veel te doen samen, Frankrijk en Groot-BrittanniĂ«. En wie weet, spreken we op een goede dag dezelfde taal… Maar welke? Dat is voor het volgende discours. Merci Ă  tout le monde.

Nog even ter vergelijking hier het Engels van Sarko:

Opgelet: beverratten in de Marne

Monday, November 26th, 2007
Wat doet uw correspondent op een vrije zondagmiddag? Welnu, gisteren heb ik met een bevriende fotografe een aardig fietstochtje gemaakt langs de rivier de Marne. Behoorlijk idyllisch daar rond Bry-sur-Marne en Champigny. Vooral ‘s zomers moet het een feest zijn met alle guinguettes (soort eet- en drinktentjes) aan het water en soms zelfs op eilandjes. Daar zal ik over een halfjaartje weer eens over berichten.
Nu eerst uw aandacht voor het volgende. Op een goed moment zagen we een opvallend beest in de rivier. Ik twijfelde tussen een otter en een grote rat. Of toch een bever? Otters of bevers vlakbij Parijs, het Grenelle de l’environnement (de grote mileutop) van Nicolas “Al Gore” Sarkozy leek zijn eerste vruchten af te werpen.
Het beest zwom naar de oever en ging even aan de kant zitten om zich beter te laten observeren. Stadsmensen als we zijn, hielp dit nog niet bijster veel. Het was in ieder geval geen bever (die hebben een platte staart) en geen rat (ons beest was groter), goed dan maar een otter. Cool, een otter gezien, daar kan je mee thuis komen.
Ik vroeg het voor de zekerheid nog aan enkele gefascineerde voorbijgangers, die er iets minder stads uitzagen. Die spraken van ragondins. Dat zou dan wel het Franse woord voor otter zijn. Iets verderop kwamen we nog twee exemplaren tegen.
De dikke Van Dale F-N (Fransen vragen zich wel eens af of ik het handboek van het Front National in de kast heb staan) bood uitsluitsel. Een otter was het niet, dat is een loutre. Een ragondin daarentegen is een beverrat. Uit de wiki-encyclopedie heb ik begrepen dat het niet zo’n fijn beestje is. Ze slopen de dijken. Opgepast dus, als u van plan bent een van die fraaie stulpjes aan de Marne te kopen.

Een beverrat (niet in de Marne). Foto van Lisa Taysett, gepubliceerd met toestemming van de fotografe

Joggen door Parijs

Thursday, May 17th, 2007
De Amerikanisering in de Franse politiek heeft meteen toegeslagen. Sarkozy en zijn kersverse premier François Fillon hebben vandaag volgens de berichten een rondje hardgelopen door Parijs. Waar precies is niet bekend. Ja, ja, zeker door de tuinen van het Elysée, reageerde een lezer op de site van Libération.
Hardlopen is voor veel Fransen een rare, minderwaardige bezigheid, die te dikke Amerikanen nodig hebben om een beetje in vorm te blijven. Ze hebben er ook niet echt een woord voor en spreken – net als wij – van jogging of nog erger, van footing. Lange tijd dacht ik dat ze daarmee een partijtje voetbal bedoelden, aangezien voetbal in het Frans le foot is. Je gaat je afvragen waar die speciale vreemde-woorden-aanpassen-tot-netjes-Frans-commissie van de Acadamie Française (de Franse taalpolitie) zich de hele dag mee bezig houdt.
Hoe dan ook, als Fillon en Sarkozy zo goed hun best doen in vorm te blijven, dan kan ik natuurlijk moeilijk achterblijven. Ik ga ondanks het druilerige weer maar eens een paar rondjes lopen door mijn favoriete Jardin du Luxembourg.