Meestal willen geïnterviewden dat je zo positief mogelijk over ze schrijft, vooral als ze een bedrijf, een sector of een andere instelling vertegenwoordigen. Een manier om de journalist een handje te helpen bij zijn positieve beeldvorming is een cadeautje.
Vorige week overkwam het me twee keer. Dinsdag was ik in het departement Gers voor een verhaal over foie gras: ganzen- of (in de meeste gevallen) eendenlever. Op de ethische aspecten van dit product kom ik later nog eens terug. Het gaat nu om de gift van de woordvoerder van de vereniging voor foie-grasboeren: een grote pot ganzenlever, die normaalgesproken 38 euro kost en die drie vrienden en mij dit weekend heerlijk gesmaakt heeft.
Een dag later was het opnieuw raak. Een woordvoerster van vliegtuigbouwer in problemen Airbus had op mijn aanvraag een rondleiding georganiseerd door een aantal van de Airbusgebouwen in Blagnac (bij Toulouse). Ik mocht onder meer een kijkje nemen in de assemblagehal (afmetingen: 490 x 250 x 46 meter) van het megavliegtuig A380, tegelijkertijd het pronkstuk en het zorgenkindje (wegens meerdere opleveringsvertragingen) van Airbus.
Hier was het presentje een fraaie aktetas, die mij – heel slim natuurlijk – werd aangeboden als omhulsel bij het persdossier. Eigenlijk was het dus niets meer dan een tasje dat het dossier makkelijker transporteerbaar maakte. De tas was overigens zeer welkom, aangezien mijn alumnitas (afstudeergeschenk) van de Universiteit van Amsterdam redelijk uit elkaar begint te vallen.
Beide cadeaus nam ik zonder blikken of blozen aan. Het is onbeleefd een cadeau te weigeren, niet waar? Later begon ik toch iets te twijfelen. (Wel zo makkelijk, als je ze toch niet meer terug kunt geven) Bij Elsevier blijkt een ongeschreven regel te bestaan dat je geschenken tot honderd euro mag accepteren. Wat dat betreft zit ik in ieder geval met de foie gras goed en ook de aktetas, hoewel een fraai exemplaar, zal niet meer dan honderd euro gekost hebben.

Invloed op mijn verhalen hebben de cadeaus in principe niet. De tas – en het heerlijke eten in het speciale bedrijfsrestaurant voor potentiële klanten, pers en hoogwaardigheidsbekleders – weerhielden me er niet van een vakbondsdame de ruimte te geven haar minder optimistische visie op de problematiek te geven en dus een evenwichtig verhaal te schrijven. In het geval van de foie gras zal ik ook schrijven wat ik wil. Toch is het moeilijk te ontkennen dat een dergelijk geschenk je onbewust altijd een positiever beeld zal geven van een instelling of een bedrijf en je onafhankelijkheid dus enigszins aantast.

Wat vinden jullie? Laten journalisten, die altijd als eerste klaar staan om anderen op hun ‘schandalige’ gedrag te wijzen, zich te gemakkelijk paaien?

Met het risico dat negatieve aandacht beter is dan geen aandacht, hier een berichtje over verzekeringsmaatschappij Hiscox, die van de komkommertijd gebruik probeert te maken door overdreven persberichten uit te zenden: een smeekbede om aandacht. Deze week ontving mijn redactie in Den Haag dit persbericht:

Grote inbraakgolf gaande in vakantiewoningen Zuid-Frankrijk

In Zuid-Frankrijk worden op grote schaal vakantiehuizen leeggeroofd. Dit terwijl de eigenaren zich in het zwembad of de tuin bevinden, de zogenaamde ‘vol piscine’. Dat constateert de internationale verzekeraar Hiscox, die gespecialiseerd is in de verzekering van tweede woningen. Sinds het begin van de zomer is er een zeer forse stijging van inbraak en diefstal in dure vakantiewoningen. Het gevolg is dat bewoners van vakantiewoningen in Zuid-Frankrijk gaan verhuizen naar de Spaanse eilanden en Portugal. Volgens Jeroen Opstelten van verzekeraar Hiscox houden criminelen er bijzondere methodes op na om duurzame goederen te stelen. Volgens Opstelten kunnen vakantiegangers hun exclusieve auto’s beter uit het zicht plaatsen, omdat zij anders de indruk wekken dat er dure spullen in het huis aanwezig zijn. Daarnaast wordt het laten afleveren van dure goederen op de woonlocatie afgeschat. Omdat het al regelmatig is voorgekomen dat deze goederen een aantal dagen later uit het huis gestolen werden.

Jeroen Opstelten licht bovenstaande ontwikkeling graag toe.

Aardig zomeronderwerp, leek de redactie. En dacht ik zelf ook. Eerst maar eens Jeroen Opstelten bellen voor wat cijfers en vragen of hij me in contact kan brengen met gedupeerden. Deze conversatie volgde:

- Ik las uw persbericht over het toegenomen aantal inbraken in tweede huisjes en u zou dat kunnen toelichten.
- Vraagt u maar.
- Kunt u me eerst wat cijfers geven? Hoe sterk is die toename?
- Het gaat om tientallen claims.
- Hoeveel dan precies?
- Een kleine twintig.
- Hoeveel dan precies?
- Zeventien. Maar de zomer is nog niet afgelopen.
- En die forse stijging ten opzichte van vorig jaar?
- Die cijfers heb ik hier niet. Het gaat vooral om de trendverschuiving. We zien dat mensen steeds vaker worden overvallen terwijl ze thuis zijn.
- Hoeveel gevallen?
- Ruim 50 procent.
- Negen dus?
- Het gaat vooral om de stijging ten opzichte van voorgaande jaren.
- Maar daar had u geen cijfers van. Hoeveel is de stijging dan ten opzichte van voorgaande jaren?
- Toch al gauw tientallen procenten.
- 1 of 2 meer dus?
- Het is vooral de trend. Internationaal constateren wij dat ook. Blablabla

Diverse media hebben het persbericht met de naam van de verzekeraar en de ‘tientallen gevallen’ overgenomen. Wel jammer dat het verhaal en een reis naar het zuiden van de baan zijn…